Statistieken

Geopend sinds: april 2000
Oorspronkelijke naam: Superman The Ride (2000-2004)
Latere naam: Xpress (2005-2013)
Huidige naam: Xpress: Platform 13 (sinds 2014)
Type attractie: stalen gelanceerde achtbaan
Model: LSM Coaster
Bouwer: Vekoma
Ontwerper: Peter Clerx
Aandrijving lancering: Linear Synchronous Motor (LSM)
Leverancier lanceertechniek: Electroproject
Baanlengte: 1.040 meter volgens de huidige opgave van Walibi Holland
Maximale hoogte: circa 26 meter
Topsnelheid: 90 km/u
Acceleratie: 0 naar 90 km/u in 2,8 seconden
Maximale G-kracht: circa 5 G
Aantal inversies: 3
Ritduur: circa 1 minuut en 15 seconden
Aantal treinen: 2
Wagens per trein: 6
Capaciteit per trein: 24 personen
Theoretische capaciteit: circa 1.200 personen per uur
Minimale lengte: 120 cm
Themagebied: Main Street

Achtergrondinformatie

Xpress: Platform 13 is een gelanceerde achtbaan van de Nederlandse attractiebouwer Vekoma. De achtbaan opende in april 2000 als Superman The Ride en was een van de belangrijkste nieuwe attracties waarmee het voormalige Walibi Flevo in één winter werd veranderd in Six Flags Holland.

Bij de opening was de attractie technisch bijzonder vooruitstrevend. De trein wordt niet met een traditionele kettinglift omhoog getrokken, maar vanuit stilstand elektrisch gelanceerd. In slechts 2,8 seconden bereikt de trein een snelheid van 90 kilometer per uur. Kort daarna rijden de bezoekers direct de eerste twee inversies in.

De achtbaan heeft in zijn bestaan drie verschillende identiteiten gekend. Van 2000 tot en met 2004 stond hij als Superman The Ride in Six Flags Holland. Na het verdwijnen van de Six Flags- en Warner Bros.-licenties werd de naam in 2005 gewijzigd in Xpress. Sinds 2014 heet de attractie Xpress: Platform 13 en loopt de wachtrij door het fictieve, verlaten metrostation Glenbrook Station.

Een van de blikvangers van Six Flags Holland

Toen Six Flags eind 1999 begon aan de gigantische verbouwing van Walibi Flevo, kreeg het park in één winter tientallen nieuwe attracties. Alleen al het aantal achtbanen werd uitgebreid met Superman The Ride, Robin Hood, La Via Volta en Flying Dutchman Goldmine.

Superman The Ride kwam vlak bij de ingang van het park te staan en moest onmiddellijk duidelijk maken welke richting Six Flags met het voormalige Walibi Flevo op wilde. Het park presenteerde zichzelf in 2000 als de Roller Coaster Capital of Europe, waarbij de nieuwe gelanceerde achtbaan een van de belangrijkste blikvangers was.

De combinatie van een elektrische lancering, drie inversies en een snelheid van 90 kilometer per uur was in Nederland destijds ongekend. Rond de opening werd zelfs gesproken over een Europees optrekrecord: van stilstand naar 90 kilometer per uur in slechts 2,8 seconden.

Eerst Riddler’s Revenge

Opvallend genoeg was Superman aanvankelijk helemaal niet het personage dat aan de achtbaan gekoppeld zou worden. Het oorspronkelijke Six Flags-plan was om de attractie Riddler’s Revenge te noemen, naar The Riddler uit de Batman-verhalen.

Vekoma had de baan daarom in de fabriek al groen geschilderd. Nog voordat de achtbaan in Biddinghuizen volledig werd opgebouwd, veranderde Six Flags echter van gedachten. De nevenpersonages uit de Batman-verhalen zouden bij een groot Europees publiek minder bekend zijn dan Superman.

Het Superman-thema bood bovendien een veel directere koppeling met snelheid en vliegen. De groene baan werd daarom opnieuw geschilderd. Bij de opening kreeg Superman The Ride een rode baan met blauwe ondersteuningen.

Op verschillende plaatsen bleef de oorspronkelijke groene verf nog jarenlang zichtbaar, vooral op plekken waar latere verflagen door slijtage dunner werden. Daarmee was onder de Superman-kleuren letterlijk nog een overblijfsel van het nooit gerealiseerde Riddler’s Revenge te vinden.

De Daily Planet

Niet alleen de naam werd aan Superman gekoppeld. Ook het stationsgebouw en de wachtrij kregen een DC Comics-thema. Bezoekers liepen door de kantoren van de Daily Planet, de krant waar Superman in zijn dagelijks leven als Clark Kent werkt.

In tegenstelling tot veel van de andere nieuwe Six Flags-attracties kreeg Superman The Ride daarmee een vrij duidelijke verhaallijn. Het stationsgebouw werd voorgesteld als de redactie van de Daily Planet, waarna bezoekers uiteindelijk in de trein stapten en zelf met Superman-achtige snelheid werden weggeschoten.

Europese primeur

Superman The Ride was bij de opening de eerste achtbaan in Europa die gebruikmaakte van een LSM-lancering. LSM staat voor Linear Synchronous Motor. Met behulp van elektromagnetische krachten wordt de trein zonder traditionele kabel of ketting versneld.

De technologie was destijds nog relatief nieuw in de achtbaanwereld. Vekoma had een jaar eerder in Walt Disney World de eveneens met LSM aangedreven Rock ‘n’ Roller Coaster geopend. De installatie in Biddinghuizen werd vervolgens een van de eerste grote toepassingen van deze techniek buiten een volledig overdekte Disney-attractie.

Nederlandse techniek van 2,5 megawatt

Ook achter de schermen heeft Xpress een interessant Nederlands verhaal. Vekoma schakelde voor het lanceersysteem het Nederlandse bedrijf Electroproject in.

Electroproject ontwikkelde, leverde en stelde de complete lineaire synchrone aandrijving en de bijbehorende besturing in bedrijf. Het systeem beschikt over een vermogen van ongeveer 2,5 megawatt en kan een kracht van ongeveer 200 kilonewton leveren, vergelijkbaar met circa twintig ton trekkracht.

Tijdens de lancering wordt een massa van ongeveer dertien ton in 2,8 seconden naar 90 kilometer per uur versneld. Volgens Electroproject bedraagt de versnelling tijdens de lancering ongeveer 1,5 G.

Het bedrijf leverde soortgelijke lanceersystemen voor attractieparken in Orlando en Parijs. Daarmee is Xpress onderdeel van een klein groepje Vekoma-LSM-achtbanen uit de periode waarin deze techniek nog relatief nieuw was.

Het broertje van Rock ‘n’ Roller Coaster

Wie de baan van Xpress van bovenaf bekijkt, zal veel herkennen van Disney’s Rock ‘n’ Roller Coaster. Dat is geen toeval. Beide attracties zijn gebaseerd op hetzelfde Vekoma LSM Coaster-concept en hebben een vrijwel gelijk baanverloop.

De eerste Rock ‘n’ Roller Coaster opende in 1999 in Disney’s Hollywood Studios in Florida. In 2002 volgde een tweede exemplaar in het Walt Disney Studios Park bij Parijs. De Nederlandse installatie kwam daar in 2000 tussenin.

De baan van Xpress is niet op ieder punt exact gelijk. Het parcours werd iets ruimer uitgevoerd en de eerste dubbele inversie ligt iets hoger. Een belangrijke reden daarvoor is het verschil tussen de treinen. De Disney-treinen bevatten onder andere een uitgebreid onboard audiosysteem en zijn daardoor zwaarder, terwijl de lichtere Walibi-treinen met ongeveer 90 kilometer per uur worden gelanceerd.

Het grootste verschil is natuurlijk zichtbaar: Disney bouwde zijn versies volledig binnen, terwijl het grootste gedeelte van Xpress buiten werd aangelegd. Daardoor is in Biddinghuizen goed te zien hoe het compacte ‘spaghetti’-achtige parcours van dit Vekoma-ontwerp daadwerkelijk in elkaar zit.

De rit

Na het instappen rijdt de trein langzaam uit het station richting de lanceerstrook. Daar komt de trein tot stilstand en begint de aftelling.

Vervolgens schakelt het LSM-systeem in en wordt de trein in 2,8 seconden van stilstand naar 90 kilometer per uur versneld. Vrijwel onmiddellijk daarna klimt de baan naar de Sea Serpent. Dit element bestaat uit twee opeenvolgende inversies en is daarmee goed voor twee van de drie keren dat bezoekers tijdens de rit over de kop gaan.

Na de Sea Serpent volgt een lang en sterk gebankt gedeelte waarin de trein verschillende keren van richting verandert. Het parcours slingert zich daarbij over en langs zichzelf en loopt voor een belangrijk deel boven het water achter Main Street.

Later volgt de derde inversie, een Corkscrew. Daarna rijdt de trein door een grote helix en verschillende laatste bochten richting de remsectie. De volledige rit duurt ongeveer 75 seconden.

De treinen

Xpress beschikt over twee treinen. Iedere trein bestaat uit zes wagens met per wagen twee rijen van twee zitplaatsen. Een volledige trein biedt daardoor plaats aan maximaal 24 bezoekers.

De treinen zijn nog van de generatie Vekoma-achtbaantreinen waarbij bezoekers met traditionele schouderbeugels worden vastgezet. In tegenstelling tot de Disney-uitvoeringen beschikken de treinen van Xpress niet over een uitgebreid onboard audiosysteem.

Door de jaren heen zijn de treinen meerdere keren opnieuw geschilderd. Tijdens de Superman-periode sloten de kleuren aan op het rood-blauwe DC Comics-thema. Later kregen de twee treinen de zilverkleurige uitvoering met respectievelijk rode en paarse accenten die bij de vernieuwde Xpress hoorde.

De lancering wordt overdekt

De LSM-installatie was oorspronkelijk veel meer aan de buitenlucht blootgesteld dan tegenwoordig. Kort na de opening werd besloten om de lanceerstrook grotendeels te overkappen.

Daarmee verdween een bijzonder onderdeel van de oorspronkelijke ritervaring: in de eerste maanden werden bezoekers nog daadwerkelijk in de buitenlucht gelanceerd. De overkapping bood de gevoelige elektrische installatie tegelijkertijd meer bescherming tegen weersinvloeden.

Later werd de tunnel steeds meer onderdeel van de beleving. In 2010 werden onder andere nieuwe licht- en geluidseffecten rond de lancering toegevoegd.

Van Superman naar Xpress

In 2004 verkocht Six Flags zijn Europese pretparken aan investeringsmaatschappij Palamon Capital Partners. De licenties voor onder andere Superman, Batman en de Looney Tunes gingen niet mee naar de nieuwe eigenaar.

Daardoor moest vóór seizoen 2005 vrijwel iedere verwijzing naar de Warner Bros.- en DC Comics-personages uit het park verdwijnen. Superman The Ride kreeg de nieuwe naam Xpress.

De ombouw was veel eenvoudiger dan de latere metamorfose van 2014. Een aanzienlijk deel van de voormalige Daily Planet-inrichting bleef bestaan, maar de duidelijke Superman-verwijzingen werden verwijderd. De wachtrij kreeg een los thema rond reizen en een reisbureau.

Hierdoor was Xpress jarenlang vooral een technisch sterke achtbaan zonder een bijzonder uitgewerkte nieuwe identiteit. De rode en blauwe baan bleef bovendien nog jaren herinneren aan Superman.

Technische problemen

De bijzondere lanceertechniek maakte Xpress spectaculair, maar betekende ook dat de attractie afhankelijk was van een complexe elektrische installatie.

In 2008 was de achtbaan gedurende een langere periode buiten gebruik na problemen met de elektrische installatie. Veel ingrijpender werd de situatie in 2011. Tijdens dat seizoen bleef Xpress uiteindelijk het gehele jaar gesloten.

Bij de statoren van het LSM-lanceersysteem waren problemen ontstaan, waaronder haarscheurtjes en aantasting door vocht. Omdat de statoren essentieel zijn voor de elektromagnetische lancering kon de achtbaan niet normaal in bedrijf worden genomen. Nieuwe onderdelen moesten worden geproduceerd en geleverd.

De vervangende statoren arriveerden uiteindelijk begin 2012. Xpress kon daardoor bij de start van seizoen 2012 weer worden geopend.

Van rood en blauw naar zwart en grijs

Walibi gebruikte de langdurige sluiting in 2011 om de inmiddels sterk verouderde kleurstelling van de achtbaan aan te pakken. De rode baan, die nog rechtstreeks uit de Superman-periode stamde, was in de loop der jaren sterk verbleekt.

De baan werd volledig zwart geschilderd en de blauwe ondersteuningen kregen een lichtgrijze tot zilverkleurige afwerking. Daarmee verdwenen na ruim tien jaar uiteindelijk ook de laatste grote uiterlijke verwijzingen naar Superman.

Ook beide treinen werden aangepakt. De ene trein kreeg zilver met rode accenten, de andere zilver met paars. De overkapping rond de lancering werd eveneens aangepast aan de nieuwe donkere uitstraling.

Op 7 april 2012 ging de vernieuwde Xpress weer voor bezoekers open.

Een veel grotere verbouwing

De grootste verandering in de geschiedenis van de attractie volgde slechts twee jaar later. In september 2013 begon het Nederlandse thematiseringsbedrijf P&P Projects aan een grootschalige verbouwing.

Walibi wilde van Xpress opnieuw een volwaardige beleving maken. Niet alleen de bestaande wachtrij werd aangepakt: ook het station en de remsectie werden verder overdekt. Hierdoor ontstond ruimte voor een nieuwe walkthrough en een extra gethematiseerde scène aan het einde van de rit.

Voor seizoen 2014 kreeg de attractie bovendien een nieuwe naam: Xpress: Platform 13.

Glenbrook Station

De relatief eenvoudige reisbureau-uitstraling van Xpress maakte plaats voor een uitgebreid verhaal rond een verlaten metrostation. Bezoekers betreden sindsdien het fictieve Glenbrook Station.

De wachtrij begint nog als een herkenbaar metrostation, maar naarmate bezoekers verder naar binnen lopen wordt de omgeving steeds donkerder en vervallener. Tegels zijn beschadigd, gangen lijken niet te kloppen en verschillende licht-, video- en geluidseffecten moeten het gevoel oproepen dat er iets vreemds met het station aan de hand is.

Een van de opvallendste effecten is een schijnbaar eindeloze gang. Door het gebruik van spiegels en perspectief lijkt deze veel langer dan hij in werkelijkheid is. Verderop zijn verschillende verwijzingen naar het mysterieuze perron 13 verwerkt.

In de oorspronkelijke verhaallijn werd verteld dat Platform 13 lange tijd afgesloten was geweest en dat mensen die onderzoek deden naar het mysterieuze perron niet terugkeerden. Bezoekers worden desondanks steeds verder het verlaten station ingestuurd, tot zij uiteindelijk zelf bij de trein terechtkomen.

Een extra scène na de rit

De verbouwing beperkte zich niet tot de route vóór het instappen. Ook de remsectie na het eigenlijke achtbaanparcours werd overdekt en opgenomen in het verhaal.

Daardoor eindigt de attractie sinds 2014 niet meer simpelweg met een trein die buiten op de eindremmen staat. Het laatste gedeelte fungeert als een korte darkride-achtige scène voordat de trein terugkeert naar het station.

Hiermee kreeg Xpress na veertien jaar alsnog een deel van de donkere, gethematiseerde omgeving die bij de verwante Rock ‘n’ Roller Coaster-achtbanen vanaf het begin een belangrijk onderdeel van de ervaring was.

Erik Arbores en #HardGaan

De nieuwe identiteit van Xpress: Platform 13 viel samen met een belangrijke verandering in de marketing van Walibi Holland. In 2014 introduceerde het park de campagne #HardGaan, waarmee vooral tieners en jongvolwassenen werden aangesproken.

Voor de vernieuwde attractie werd zelfs speciaal een muzieknummer geproduceerd. De Nederlandse dj en producer Erik Arbores maakte de track Xpress.

Het nummer werd op 4 april 2014 officieel uitgebracht. Arbores was die dag zelf aanwezig in Walibi Holland en behoorde samen met een groep prijswinnaars tot de eerste bezoekers die de vernieuwde attractie mochten beleven.

De muziek werd niet alleen bij de attractie gebruikt, maar maakte ook onderdeel uit van de landelijke #HardGaan-campagne en was te horen in televisie- en radioreclames van Walibi.

996 of 1.040 meter?

Over de exacte baanlengte van Xpress bestaan twee verschillende opgaven. Historische technische gegevens en achtbaandatabases zoals de Roller Coaster DataBase vermelden een baanlengte van 996 meter. Ook jarenlang stond deze lengte op Walibi24 vermeld.

Walibi Holland zelf geeft tegenwoordig echter een lengte van 1.040 meter op. Er zijn geen aanwijzingen dat het eigenlijke achtbaanparcours tussentijds is verlengd. Het verschil lijkt daarom voort te komen uit een andere meetwijze of een gewijzigde administratieve opgave.

Omdat Walibi24 onder de actuele statistieken de huidige officiële parkgegevens volgt, gebruiken we hierboven 1.040 meter. De historische opgave van 996 meter blijft hier bewust vermeld, omdat deze in oudere documentatie consequent voorkomt.

Een belangrijk stuk Nederlandse achtbaangeschiedenis

Xpress: Platform 13 heeft inmiddels verschillende parkperiodes overleefd, maar het technische hart van de attractie stamt nog altijd uit de enorme Six Flags-investering van 2000.

De achtbaan is bovendien interessant omdat verschillende ontwikkelingen in de Nederlandse attractie-industrie hier samenkomen. De baan werd gebouwd door Vekoma, ontworpen door Peter Clerx en voorzien van een door het Nederlandse Electroproject ontwikkelde elektromagnetische lancering.

Bij de opening was Superman The Ride een Europese primeur op het gebied van LSM-lanceringen. Later werd dezelfde installatie een interessant voorbeeld van de uitdagingen die bij deze destijds jonge technologie hoorden. De baan kreeg vervolgens twee compleet verschillende nieuwe identiteiten zonder dat het eigenlijke parcours ingrijpend hoefde te worden aangepast.

Van een groen geplande Riddler’s Revenge naar de rood-blauwe Superman The Ride, van de sobere Xpress naar het donkere Glenbrook Station: weinig attracties in Walibi Holland laten de verschillende tijdperken van het park zo duidelijk zien als Xpress: Platform 13.

Wist je dat?

• Xpress: Platform 13 bij de opening Superman The Ride heette?
• de achtbaan oorspronkelijk als Riddler’s Revenge gepland was?
• de baan daarom bij Vekoma aanvankelijk groen werd geschilderd?
• Six Flags pas later besloot dat Superman voor het Europese publiek herkenbaarder was?
• de groene verf van het oorspronkelijke ontwerp jarenlang op verschillende plaatsen onder de latere verflagen zichtbaar bleef?
• de wachtrij tijdens de Superman-periode was ingericht als de redactie van de Daily Planet?
• Superman The Ride bij de opening de eerste LSM-achtbaan van Europa was?
• de trein in slechts 2,8 seconden van 0 naar 90 km/u accelereert?
• het lanceersysteem een vermogen heeft van ongeveer 2,5 megawatt?
• Electroproject voor het systeem een lanceerkracht van ongeveer 200 kilonewton ontwikkelde?
• tijdens de lancering ongeveer dertien ton aan trein en inzittenden wordt versneld?
• de baan nauw verwant is aan Disney’s Rock ‘n’ Roller Coaster?
• de Nederlandse versie grotendeels in de buitenlucht staat, waardoor het baanverloop veel beter zichtbaar is dan bij de Disney-versies?
• de lanceerstrook kort na de opening werd overdekt?
• de achtbaan vanaf 2005 Xpress heette omdat de Superman-licentie niet meeging naar de nieuwe eigenaar?
• Xpress het volledige seizoen 2011 gesloten bleef vanwege problemen met de statoren van de lancering?
• de langdurige sluiting werd gebruikt om de rood-blauwe Superman-kleurstelling definitief te vervangen door zwart en lichtgrijs?
• P&P Projects verantwoordelijk was voor de grote rethematisering voor seizoen 2014?
• het fictieve metrostation in de wachtrij Glenbrook Station heet?
• een gedeelte van de remsectie sinds 2014 als gethematiseerde scène onderdeel van de ervaring is?
• dj Erik Arbores speciaal voor de vernieuwde attractie het nummer Xpress produceerde?
• de baan volgens oudere technische bronnen 996 meter lang is, terwijl Walibi tegenwoordig 1.040 meter opgeeft?
• Xpress inmiddels de namen Superman The Ride, Xpress en Xpress: Platform 13 heeft gedragen?

Onze foto’s

Onze video’s

Onderstaande onride van CoasterForce geeft een goed beeld van het volledige baanverloop van Xpress: Platform 13.

Platform 13 in 2014

Onderstaande video werd gemaakt direct na de grote verbouwing van 2014 en laat de toen gloednieuwe wachtrij van Xpress: Platform 13 zien.

Superman The Ride

In onderstaande historische beelden is de achtbaan nog te zien als Superman The Ride in Six Flags Holland.

Oude foto’s

Met dank aan Screammachine.